หญิงมีครรภ์กับความเสี่ยง

ตัวเลข ที่รวบรวมไว้ปรากฎว่าทารกในท้องแม่ที่มีเชื้อเอชไอวี มีโอกาสจะติดเชื้อ 1 ใน 4 ราย โดยเด็กอาจรับเชื้อได้ 3 ระยะด้วยกันคือ
1. ตอนเด็กอยู่ในท้อง ถ้ารกแม่ไม่แข็งแรงเด็กอาจรับเชื้อได้
2. ขณะคลอดจากท้องแม่ เด็กสัมผัสถูกเลือดของแม่
3. หลังจากคลอดออกมาแล้ว ถ้าเด็กกินนมแม่เป็นประจำก็อาจติดเชื้อได้
(น้ำนมมีเชื้ออยู่น้อย ธรรมดาแล้วไม่ทำให้ติด แต่กรณีเด็กทารกต้องกินนมแม่เป็นประจำวันละหลายครั้งเป็นเดือนเป็นปี)

มีข้อสังเกตเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า...
หญิงที่สามีมีเชื้อเอชไอวี อาจจะไม่ติดเชื้อจากสามีก็ได้ ถ้าไม่แน่ใจควรตรวจเลือดให้แน่ก่อนว่าติดหรือไม่ติด
ถ้าหญิงไม่ติดเชื้อจากสามี เด็กในท้องก็ไม่มีทางติดเชื้อแน่นอน เพราะเด็กจะติดเชื้อได้จากแม่ซึ่งเป็นคนอุ้มท้องเท่านั้นเนื่องจากเชื้อ      เอชไอวี มีเฉพาะในน้ำอสุจิ ไม่ได้อยู่ในตัวอสุจิด้วย

เราจะลดหรือป้องกันความเสี่ยงนี้ได้โดย...
 ปัจจุบันมีโครงการลดโอกาสการติดเชื้อจากแม่สู่ลูก รวมอยู่ในชุดสิทธิประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพ ที่ดำเนินการในโรงพยาบาลหลายแห่งทั่วประเทศ ซึ่งโอกาสเสี่ยงเหลือ 1-2% เท่านั้น โดยการลดโอกาสเสี่ยงจากภาวะดังกล่าวข้างต้น ร่วมกับ ให้ลูกกินนมผงสำหรับทารก เพื่อลดความเสี่ยงของลูกที่จะติดเชื้อเอชไอวีจากน้ำนมแม่

ดังนั้นจึงมีประโยชน์มากถ้าได้มีการฝากครรภ์แต่เนิ่นๆ เพื่อหาช่องทางในการลดโอกาสการติดเชื้อให้แก่ลูก

จะรู้เมื่อไหร่ว่าลูกติดเชื้อจากแม่หรือเปล่า?

ถ้าแม่รู้ว่าติดเชื้อแล้วตัดสินใจอุ้มท้องต่อจนคลอด กว่าจะรู้แน่นอนว่าลูกติดเชื้อด้วยหรือไม่ ต้องรอผลตรวจเลือดของลูก ครั้งแรก 2 เดือน 4 เดือน และตรวจซ้ำอีกครั้งตอน 6 เดือน ด้วยวิธีการ PCR

ถ้าหากตรวจเลือดเด็กก่อนหน้านั้นแล้วพบว่าเลือดบวกเอชไอวี ก็ไม่ได้แปลว่าเด็กติดเชื้อ แต่เป็นผลเลือดที่เด็กได้รับภูมิต้านทานจากแม่เท่านั้น

ถ้าเด็กติดเชื้อจากแม่ จะอยู่ได้นานแค่ไหนก็แล้วแต่ความแข็งแรงของเด็กและการดูแลเอาใจใส่ รวมทั้งได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ด้วยความรู้ความสามารถทางการแพทย์ที่มากขึ้น ปัจจุบันจึงพบว่า เด็กติดเชื้อสามารถใช้ชีวิตได้ไม่ต่างจากเด็กทั่วไป ด้วยการกินยาต้านไวรัสที่เหมาะสม ปัจจุบันมีเด็กที่ติดเชื้อจากแม่ อายุมากกว่า 20 ปีและยังแข็งแรงไม่ต่างจากคนทั่วไป